Enerji Bakanı Bayraktar, Türkiye’nin 2040 enerji vizyonunu açıkladı. 300 milyar dolarlık yatırım planlanırken, elektrifikasyon ve karbonsuzlaşma öncelikli olacak.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı’nda, Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2040 yılı enerji stratejisini ve yatırım planlarını duyurdu. Bayraktar, enerji güvenliği ve karbonsuzlaşma hedefleri doğrultusunda 300 milyar dolarlık bir yatırım öngörüldüğünü belirtti.
Bayraktar, küresel enerji piyasalarındaki zorluklara işaret ederek, Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve tedarik zinciri sorunlarının enerji fiyatlarını ve arz güvenliğini artırdığını vurguladı. Türkiye’nin enerji politikasının üç ana eksende ilerlediğini söyledi: talep yönetimi, ithalata bağımlılığın azaltılması ve karbonsuzlaşma.
Türkiye’nin enerji talebinin nüfus artışı, şehirleşme, ekonomik büyüme ve yapay zeka gibi yeni teknolojiler nedeniyle sürekli arttığını belirten Bayraktar, enerji ithalatına yıllık 70-80 milyar dolar harcandığını ve bu bağımlılığın azaltılmasının temel hedef olduğunu ifade etti. Ayrıca, Türkiye’nin 2053’te karbon nötr ekonomi hedefine ulaşmak için enerji dönüşümünü sürdürdüğünü kaydetti.
Bayraktar, ‘Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi’ veya ‘Vizyon 2040’ adını verdikleri çalışmanın ekim sonu veya kasım başında açıklanacağını bildirdi. Bu vizyonun temelinde elektrifikasyonun yer aldığını ve ekonominin tüm sektörlerinin elektriklendirileceğini söyledi. Vizyon, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olmak üzere beş temel politika alanını kapsıyor.
Türkiye’nin güneş ve rüzgar enerjisi potansiyeline dikkat çeken Bayraktar, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılacağını ve yerli-yabancı yatırımcı ilgisinin yükseldiğini belirtti. Enerji verimliliği kapsamında 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı ile 20 milyar dolarlık yatırım ve yüzde 15 tüketim azaltma hedefleniyor. Nükleer enerjinin karbonsuzlaşma için önemine değinen Bayraktar, büyük ölçekli santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktör (SMR) fırsatlarının da değerlendirildiğini ekledi.
Petrol ve doğal gaz alanında arama, üretim ve altyapı yatırımlarının süreceğini belirten Bayraktar, madenlerin de enerji dönüşümünün kritik unsurlarından olduğunu vurguladı. Enerji dönüşümü için şebeke, bağlantı ve altyapı yatırımlarının artmasıyla bakır, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerine talebin yükseleceğini söyledi.
Bayraktar, 2035’e kadar elektrik iletim şebekesi için en az 30 milyar, dağıtım şebekesi için ise en az 50 milyar dolarlık yatırım gerektiğini açıkladı. Doğal gaz depolama, LNG terminalleri ve boru hatları gibi altyapıların da geliştirileceğini belirtti. Komşu ülkelerle doğal gaz, elektrik ve petrol alanlarında bağlantıların artırılmasının enerji güvenliği ve çeşitlendirme açısından kritik olduğunu vurguladı. 2040’a kadar enerji ve maden sektörlerinde toplam yatırımın 300 milyar doları aşabileceği öngörülüyor.
Kamu şirketlerinin yeniden yapılandırılması kapsamında Türkiye Petrolleri, Eti Maden, BOTAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ’ın reforme edileceğini söyleyen Bayraktar, bu şirketlerin ulusal şampiyonlar haline gelmesini ve uluslararası alanda daha aktif olmasını hedeflediklerini aktardı. Türkiye Petrolleri’nin 2040’ta Türkiye’nin petrol ve doğal gaz talebini tamamen karşılayabilmesi hedefleniyor.
Bayraktar, 2040’a kadar trafikte yaklaşık 13 milyon elektrikli ve 3-4 milyon hibrit araç olmasının beklendiğini, bunun petrol talebini azaltırken elektrik ihtiyacını artıracağını belirtti. Bu nedenle doğal gaz çevrim santralleri, yenilenebilir enerji, nükleer ve SMR’lere ihtiyaç duyulduğunu söyledi. SMR’lere yönelik yasal düzenlemenin yakın zamanda TBMM’ye sunulacağını ve 2027’de bu reaktörlerin hayata geçirilmesi için hukuki altyapının güçlendirileceğini ekledi.
TAİK Başkanı Murat Özyeğin, Türkiye’nin enerji dönüşümünün küresel enerji güvenliği açısından da önem taşıdığını belirterek, daha güçlü iletim altyapısı, depolama kapasitesi, akıllı şebekeler, enerji verimliliği ve komşu ülkelerle bağlantıların gerekliliğine dikkat çekti.
